Czerwony pociąg Szwajcaria trasa – co warto zobaczyć?

Największą atrakcją na trasie czerwonego pociągu są majstersztyki inżynieryjne – wiadukt Landwasser, spiralny wiadukt w Brusio i tunele zwrotne między Bergün a Preda – oraz surowe, wysokogórskie krajobrazy masywu Bernina z lodowcami Palü i Morteratsch. Całość dopełnia przejazd przez najwyżej położoną adhezyjną linię kolejową w Europie, która od 2008 roku widnieje na Liście Światowego Dziedzictwa UNESCO. W dalszej części artykułu znajdziesz szczegółowy opis każdego z tych miejsc wraz z praktycznymi wskazówkami dotyczącymi organizacji przejazdu.

Jakie są dwa oblicza czerwonego pociągu?

Wbrew powszechnemu przekonaniu na stronach wielu blogów, nazwa „czerwony pociąg” nie odnosi się do jednego, konkretnego składu, lecz jest marketingowym uproszczeniem. Wszystkie pociągi Kolei Retyckich noszą charakterystyczne czerwone barwy, dlatego kluczowe jest rozróżnienie dwóch zupełnie różnych doświadczeń podróżniczych dostępnych na tej samej, malowniczej linii.

Pierwszym z nich jest Bernina Express, czyli pociąg panoramiczny z dużymi, panoramicznymi oknami. Przejazd nim to podróż w wyższym standardzie, gdzie w 1. klasie znajdziesz skórzane fotele w układzie 2+1 i dodatkową przestrzeń na nogi. Wymaga on jednak dokupienia obowiązkowej miejscówki, a szyby w wagonach pozostają zamknięte, co może utrudniać fotografowanie. Drugą opcją są zwykłe pociągi regionalne, gdzie w starszych wagonach można swobodnie otwierać okna i robić zdjęcia bez refleksów światła. Jadą one tą samą trasą i pokonują ją w identycznym czasie.

Na obydwa typy pociągów obowiązuje taka sama podstawowa cena biletu, wynosząca 33 CHF za 2. klasę na odcinku St. Moritz – Tirano. Różnica w koszcie końcowym bierze się wyłącznie z dopłaty za miejscówkę w Bernina Expressie, która w zależności od sezonu waha się między 32 a 36 CHF. W pociągach regionalnych nie ma limitu miejsc, a bilet można kupić tuż przed odjazdem w kasie lub biletomacie na dworcu.

Co zobaczysz na trasie z Chur do Tirano?

Trasa czerwonego pociągu z Chur do Tirano liczy 144 km, a jej przejechanie panoramicznym składem zajmuje nieco ponad 4 godziny. Krótszy, ale niezwykle atrakcyjny wariant St. Moritz – Tirano ma 61 km i około 2,5 godziny jazdy w jedną stronę. Pociąg pokonuje na swojej drodze 55 tuneli, przejeżdża przez 196 mostów i wspina się na wzniesienia o nachyleniu dochodzącym nawet do 70 promili, co czyni tę linię jedną z najbardziej stromych na świecie, po której pociąg porusza się bez użycia zębatki.

Podróż rozpoczyna się w szwajcarskim Chur, skąd skład najpierw przemierza historyczną linię kolejową Albula. Na tym odcinku czeka na podróżnych prawdziwy majstersztyk inżynieryjny. Pociąg wjeżdża w system spiralnych tuneli pomiędzy Bergün a Predą, które pozwalają mu pokonać różnicę wzniesień wynoszącą 400 metrów na dystansie zaledwie 5 km. Jest to jeden z najbardziej widowiskowych fragmentów całej podróży, zaraz obok słynnego przejazdu przez wiadukt Landwasser.

Dlaczego wiadukt Landwasser i Brusio są tak wyjątkowe?

Największą ikoną trasy jest bez wątpienia wiadukt Landwasser. Położony na wysokości 1048 m n.p.m., ma 136 metrów długości i wznosi się 65 metrów nad dnem romantycznej doliny. Konstrukcja z 1902 roku jest lekko zakrzywiona, a pociąg po jej pokonaniu natychmiast znika w tunelu wydrążonym w pionowej skale. To najczęściej fotografowane miejsce na całej linii Kolei Retyckich, a komunikat głosowy w wagonie uprzedza pasażerów o zbliżaniu się do tej atrakcji.

Drugim cudem techniki jest spiralny wiadukt w Brusio, położony już blisko włoskiej granicy. Na stosunkowo krótkim odcinku pociąg zawraca o 360 stopni, redukując w ten sposób 20 metrów różnicy wysokości. Kamienna budowla okazała się tak solidna, że pierwszy poważny remont przeszła dopiero w 2011 roku, czyli ponad sto lat po oddaniu do użytku. Jadąc z tyłu składu, można podziwiać własny pociąg wjeżdżający na wyższy poziom wiaduktu.

Jakie alpejskie krajobrazy mija skład?

Sercem trasy jest przełęcz Bernina, gdzie pociąg osiąga swoje apogeum na stacji Ospizio Bernina. Znajduje się ona na wysokości 2253 m n.p.m. tuż obok Jeziora Białego (Lago Bianco). Z okien wagonów rozpościera się wtedy widok na majestatyczne lodowce. Po lewej stronie widać jeden z największych w regionie – lodowiec Morteratsch, schodzący z imponującego szczytu Piz Bernina, który wznosi się na 4093 m n.p.m.

Kilka przystanków dalej znajduje się stacja Alp Grüm (2091 m n.p.m.). Tylko na niej pociąg panoramicznym zatrzymuje się na dłuższy postój, trwający od 15 do 25 minut, by pasażerowie mogli wyjść na peron i zrobić pamiątkowe zdjęcia. Panorama z tego miejsca jest oszałamiająca i jedyna w swoim rodzaju. Obejmuje lodowiec Palü, potężny masyw Bernina oraz ciągnącą się w dole, malowniczą dolinę Poschiavo. W oddali majaczą już szczyty Alp Bergamskich.

Wraz z opadaniem terenu pociąg wjeżdża w łagodniejszy krajobraz. Na wysokości 429 m n.p.m. trasa wiedzie wzdłuż brzegów jeziora Lago di Poschiavo w dolinie Valposchiavo, by ostatecznie wjechać ulicami miasta do włoskiego Tirano. W tym momencie ruch kołowy zostaje wstrzymany, a czerwony skład sunący dosłownie kilka metrów od kawiarnianych stolików stanowi atrakcję samą w sobie i niepowtarzalną okazję do zdjęć.

Jak zaplanować przejazd i ile to kosztuje?

Planowanie podróży warto rozpocząć od wyboru wariantu trasy. Najpopularniejszy jest odcinek Tirano – St. Moritz, który pozwala w jeden dzień odbyć ekscytującą wycieczkę i wrócić do Włoch. Jego przejechanie panoramicznym ekspresem z 2. klasie to wydatek 33 CHF za bilet i 28 CHF za miejscówkę. Jeśli zdecydujesz się na pełną trasę do Chur, koszt biletu w 2. klasie wzrasta do 66 CHF. Alternatywą dla oszczędnych jest zakup Saver Day Pass, którego cena zaczyna się od 52 CHF. Uprawnia on do całodniowych przejazdów pociągami regionalnymi po całej Szwajcarii, a w Bernina Expressie wymaga tylko dopłaty do miejscówki.

Dzieci w wieku od 6 do 16 lat mają 50% zniżki na bilet podstawowy, natomiast dopłatę za miejscówkę w panoramicznych wagonach uiszczają w pełnej wysokości. Koniecznie zarezerwuj miejsca z wyprzedzeniem, czasem nawet kilkumiesięcznym, gdyż w sezonie letnim i zimowym pociąg bywa całkowicie wyprzedany na długo przed odjazdem.

Z uwagi na duże obłożenie przejazdów zalecamy rezerwację miejscówek nawet z kilkumiesięcznym wyprzedzeniem. W pociągu dostępne są tylko miejsca siedzące.

Szczegółowe godziny odjazdów i ceny dla poszczególnych odcinków przedstawiają się następująco:

W pociągu nie ma wagonu restauracyjnego, funkcjonuje za to minibar, który serwuje przekąski i napoje, w tym specjalności regionu. Każdy podróżny otrzymuje bezpłatny przewodnik i pamiątkowy certyfikat, a system nagłośnienia w wagonie działa jako audioprzewodnik w 6 językach. Skład jest w pełni przystosowany do potrzeb osób z niepełnosprawnościami.

Czy warto kontynuować podróż autobusem do Lugano?

W sezonie wiosenno-letnim podróż można urozmaicić, przesiadając się w Tirano do autobusu Bernina Express i kontynuując ją w kierunku Lugano. Trasa autokarowa trwa 3 godziny i 10 minut, wiedzie przez słynne winnice włoskiej doliny Valtellina, a następnie wzdłuż zachodniego brzegu jeziora Como. To dodatkowa gratka dla tych, którzy swój dzień chcą zakończyć wśród palm i śródziemnomorskiej roślinności kantonu Ticino.

Całodniowa wyprawa z Chur aż do Lugano to koncepcyjne przejście „ze śnieżnych szczytów na słoneczną promenadę”. O ile podróż pociągiem serwuje surowe piękno Alp i lodowców, o tyle autobusowy finisz przynosi klimat włoskiego Południa. Warto jednak pamiętać, że kursuje on tylko kilka razy dziennie, a jego rozkład jest ściśle skorelowany z przyjazdami pociągów z gór.

Organizowane wycieczki autokarowe z Polski, oferowane przez niektóre biura podróży, często łączą przejazd czerwonym pociągiem ze zwiedzaniem takich miast jak Innsbruck, Salzburg czy Werona. Standardowa, kilkudniowa impreza do Szwajcarii z przejazdem na trasie Chur – Tirano i powrotem do kraju to wydatek rzędu 1400-1500 PLN od osoby, przy zakwaterowaniu w hotelach 3-gwiazdkowych ze śniadaniami.

Część linii kolejowej na odcinku Thusis – Valposchiavo – Tirano w 2008 roku została wpisana na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO, co jest oficjalnym potwierdzeniem jej unikatowego charakteru.

Jak wrócić regionalnym i zyskać lepsze zdjęcia?

Najlepszym sposobem, by w pełni wykorzystać potencjał trasy, jest podział przejazdu na dwa różne doświadczenia. W jedną stronę, dla samego prestiżu i klimatu, warto wybrać panoramiczny Bernina Express z zamkniętymi szybami. Natomiast w drogę powrotną można wsiąść do zwykłego pociągu regionalnego, gdzie w starszych, nieklimatyzowanych wagonach wszystkie okna są otwierane, a szkło nie zniekształca kadrów. Ten prosty zabieg podnosi jakość zdjęć i filmów z podróży.

Pociągi regionalne kursują na tej samej trasie mniej więcej raz na godzinę, co daje pełną swobodę w planowaniu dnia. Nie ma w nich miejscówek, nie trzeba zatem obawiać się braku biletów. Możesz wysiąść na dowolnej stacji – na przykład w Alp Grüm – i wsiąść do następnego składu. Cała podróż odbywa się na jednym bilecie. To także jedyny sposób, by sfotografować charakterystyczne dzwonienie dzwonkiem na peronie, które w regionalnych pociągach wciąż jest praktykowane przez konduktorów przed odjazdem.